Bijtelling bij een deel van het jaar, meerdere auto's, wisselen, vakantie en ziekte
De bijtelling is een jaarbedrag, maar het jaar loopt zelden netjes. Je krijgt de auto in mei, wisselt in september van bus, hebt twee auto's tegelijk, of staat drie maanden stil door ziekte. De Belastingdienst heeft voor al die situaties een regel, en meestal is die eenvoudiger dan gedacht: naar tijdsgelang, de 500 kilometer naar rato, en per auto apart rekenen. Hier staan alle gevallen met de rekenvoorbeelden van de Belastingdienst.
Snel Antwoord
Hoe werkt de bijtelling als je de auto niet het hele jaar had?
Je past het jaarbedrag aan naar tijdsgelang: had je de auto vijf maanden, dan is de bijtelling 5/12 × 22% × cataloguswaarde. De 500 kilometer-grens rekent de Belastingdienst om naar jaarbasis: 100 privékilometer in vijf maanden is 12/5 × 100 = 240 kilometer, dus geen bijtelling. Bij meerdere auto's of bij wisselen bereken je het privégebruik per auto en telt op; rijd je met alle auto's samen niet meer dan 500 kilometer privé, dan betaal je niets. Tijdens vakantie of ziekte loopt de bijtelling door zolang de auto ter beschikking staat.
Bron: Belastingdienst, Bijzondere situaties privégebruik auto
De basis: ter beschikking staan, niet gebruiken
De bijtelling is de wettelijke waarde van het voordeel dat een auto van de zaak ook voor privédoeleinden ter beschikking staat (Wet IB 2001 artikel 3.20, Wet LB artikel 13bis). Het gaat dus niet om hoeveel je privé rijdt, maar om de mogelijkheid. Daaruit volgen alle regels op deze pagina: de bijtelling begint als de auto ter beschikking komt, stopt als hij weg is, loopt door tijdens vakantie en ziekte, en wordt per auto berekend. De enige ontsnapping is het bewijs dat je op jaarbasis niet meer dan 500 kilometer privé rijdt.
Auto een deel van het jaar: bijtelling naar tijdsgelang
Had je de auto korter dan een jaar, dan pas je volgens de Belastingdienst het jaarbedrag aan. In de praktijk reken je per maand of per dag; de Belastingdienst rekent in haar voorbeeld met maanden.
Voorbeeld van de Belastingdienst: vijf maanden een auto van 30.000 euro
Bijtelling over een heel jaar: 22% × 30.000 = 6.600 euro. Over vijf maanden: 5/12 × 6.600 = 2.750 euro. Elektrische auto van 30.000 euro met eerste toelating in 2026: 5/12 × 18% × 30.000 = 2.250 euro.
Voor de 500 kilometer-grens geldt het omgekeerde: je rekent de privékilometers om naar een jaar. Het voorbeeld van de Belastingdienst: 100 kilometer privé in vijf maanden is 12/5 × 100 = 240 kilometer op jaarbasis, dus geen bijtelling. Praktisch betekent dit dat je in vijf maanden niet meer dan 208 kilometer privé mag rijden (5/12 × 500).
| Periode ter beschikking | Deel van het jaar | Max. privé-km in die periode | Bijtelling auto € 30.000 (22%) |
|---|---|---|---|
| 1 maand | 1/12 | 41 km | € 550 |
| 3 maanden | 3/12 | 125 km | € 1.650 |
| 5 maanden | 5/12 | 208 km | € 2.750 |
| 6 maanden | 6/12 | 250 km | € 3.300 |
| 9 maanden | 9/12 | 375 km | € 4.950 |
| 12 maanden | 12/12 | 500 km | € 6.600 |
Gebaseerd op de methode van de Belastingdienst (Bijzondere situaties privégebruik auto). Kilometers naar beneden afgerond.
Meerdere auto's tegelijk
Heb je twee of meer auto's van de zaak die je ook privé kunt gebruiken, dan bereken je het privégebruik voor elke auto apart en tel je de bedragen op. Voor de 500 kilometer geldt: rijd je met alle auto's samen op jaarbasis niet meer dan 500 kilometer privé, dan hoef je voor geen van de auto's iets bij te tellen. Kom je erboven, dan geldt de bijtelling in beginsel voor elke auto die je privé kunt gebruiken.
- Bus € 35.000 (22%)€ 7.700
- Elektrische auto € 45.000, toelating 2026 (18% tot € 30.000)€ 8.700
- Samen bij het inkomen€ 16.400
- Samen, als beide onder de 500 km blijvensluitende rittenregistratie per auto€ 0
Voor een gezin met één bestuurder kan de inspecteur de bijtelling beperken tot de auto's die redelijkerwijs privé worden gebruikt; dat is maatwerk en vraagt overleg met de Belastingdienst. Standaard geldt: elke auto die privé ter beschikking staat telt mee.
Bus én auto: de gangbare oplossing
Veel aannemers rijden een bus van de zaak en een privéauto van henzelf. Blijft de bus onder de 500 privékilometer (of heeft hij een verklaring uitsluitend zakelijk gebruik), dan is er geen bijtelling, en de privéauto kost 0,25 euro per zakelijke kilometer aan aftrek. Twee auto's op de zaak die allebei privé mogen, is fiscaal bijna altijd de duurste variant.
Wisselen van auto in de loop van het jaar
Wissel je van auto, dan krijgt elke auto een eigen berekening voor de periode dat hij ter beschikking stond, met het eigen bijtellingspercentage (afhankelijk van de datum van eerste toelating) en de eigen cataloguswaarde. De 500 kilometer blijft één grens voor het hele jaar, over alle auto's samen.
Voorbeeld: van benzine naar elektrisch per 1 juli 2026
- Januari tot en met juni: benzineauto, cataloguswaarde 30.000 euro. Bijtelling 6/12 × 22% × 30.000 = 3.300 euro.
- Juli tot en met december: elektrische auto, cataloguswaarde 40.000 euro, eerste toelating 2026. Jaarbedrag 18% × 30.000 + 22% × 10.000 = 7.600; over zes maanden 6/12 × 7.600 = 3.800 euro.
- Totaal 2026: 7.100 euro. Privékilometers in het hele jaar: benzineauto 150 + elektrische auto 200 = 350, dus onder de 500 en in dit geval géén bijtelling, als beide registraties sluitend zijn.
Let op bij de rittenregistratie: elke auto heeft een eigen registratie met merk, type, kenteken en de periode van gebruik. Een registratie die halverwege het jaar van kenteken wisselt zonder eindstand van de oude en beginstand van de nieuwe auto, is niet sluitend.
Stoppen halverwege het jaar
De bijtelling stopt op de dag dat de auto niet meer ter beschikking staat. Dat is het geval bij verkoop, bij het einde van het leasecontract, bij inlevering bij de werkgever, of bij het overbrengen van de auto naar privé (heretikettering). Dat laatste kan alleen bij een bijzondere omstandigheid, zoals het staken van de onderneming of een wetswijziging die de keuze beïnvloedt, en heeft gevolgen: de auto gaat tegen de werkelijke waarde over naar privé en de stille reserve wordt belast. Hoe dat werkt staat bij auto van zakelijk naar privé.
Wat niet werkt: de auto op de oprit laten staan, de sleutels inleveren zonder papier, of "vanaf nu niet meer privé rijden" zonder rittenregistratie. De inspecteur kijkt naar het ter beschikking staan, en dat is een feitelijke vraag: kon je de auto pakken?
Vakantie, ziekte en een auto die stilstaat
| Situatie | Loopt de bijtelling door? | Waarom |
|---|---|---|
| Drie weken vakantie, auto van de zaak blijft thuis | Ja | De auto staat ter beschikking; het gebruik doet er niet toe |
| Vakantie met de auto van de zaak | Ja, plus privékilometers | Vakantieritten zijn privé en zitten vrijwel altijd boven de 500 km |
| Drie maanden ziek, auto blijft op de oprit | Ja | Ter beschikking staan is genoeg |
| Ziek, auto schriftelijk ingeleverd bij de werkgever met kilometerstand | Nee, vanaf de inlevering | De auto staat niet meer ter beschikking |
| Auto drie maanden in de garage na schade, geen vervangende auto | In beginsel ja | Tenzij aantoonbaar niet ter beschikking; leg het vast met reparatiebon en data |
| Vervangende auto tijdens reparatie | Ja, voor de vervangende auto | Elke auto die ter beschikking staat telt, naar tijdsgelang |
Gebaseerd op het criterium ter beschikking staan uit Wet IB 2001 artikel 3.20 en de Handreiking privégebruik auto van de Belastingdienst. Bij twijfel: leg de feiten schriftelijk vast en vraag de Belastingdienst om een standpunt.
Voor werknemers is de praktische route bij langdurige ziekte of verlof: de auto inleveren bij de werkgever met een getekende verklaring en de kilometerstand, en dat in de loonadministratie verwerken. Voor ondernemers is inleveren niet mogelijk; daar blijft alleen de 500 kilometer-grens over, en die wordt bij stilstand juist makkelijker te halen.
Autokosten lager dan de bijtelling
Een regel die alleen voor ondernemers in de inkomstenbelasting geldt: de bijtelling kan nooit hoger zijn dan de werkelijke autokosten van het jaar. Zijn de totale kosten (afschrijving, brandstof, verzekering, wegenbelasting, onderhoud, reparatie) lager dan het berekende privégebruik, dan is de bijtelling gelijk aan die kosten en houd je nul aftrekbare autokosten over. Dit komt voor bij afgeschreven auto's met een hoge cataloguswaarde, en het is precies de situatie waarin de youngtimerregeling (35% van de dagwaarde) uitkomst bood, en vanaf 2027 alleen nog voor auto's van 25 jaar en ouder.
Voorbeeld: afgeschreven bus
Bus uit 2015, cataloguswaarde 38.000 euro, volledig afgeschreven. Autokosten 2026: brandstof 3.200, verzekering 900, wegenbelasting 700, onderhoud 1.400 = 6.200 euro. Berekende bijtelling: 22% × 38.000 = 8.360 euro. Omdat de kosten lager zijn, is de bijtelling 6.200 euro en trek je per saldo niets af. Met een sluitende rittenregistratie onder de 500 km (of een verklaring uitsluitend zakelijk gebruik) blijven de 6.200 euro kosten wél aftrekbaar.
Checklist bij elke verandering in het jaar
- Noteer de datum en de kilometerstand op de dag dat een auto ter beschikking komt of vertrekt (tenaamstelling, aflevering, inlevering).
- Start per auto een eigen rittenregistratie met merk, type, kenteken en periode.
- Reken de 500 kilometer om naar de periode: aantal maanden / 12 × 500.
- Gebruik per auto het juiste percentage: 22%, of 18% (2026) en 20% (2027) tot en met 30.000 euro voor elektrisch, afhankelijk van de eerste toelating.
- Reken de btw-correctie ook naar tijdsgelang; zie btw en privégebruik auto.
- Reken na met de bijtellingcalculator en bewaar de berekening zeven jaar.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik de bijtelling als ik de auto maar een deel van het jaar had?
Naar tijdsgelang. Had je de auto vijf maanden, dan is de bijtelling 5/12 × 22% × cataloguswaarde (of 18% voor een elektrische auto tot en met 30.000 euro). Voorbeeld van de Belastingdienst: bij een auto van 30.000 euro is dat 5/12 × 22% × 30.000 = 2.750 euro in plaats van 6.600 euro. Ook de 500 kilometer-grens gaat naar rato: bij vijf maanden mag je 5/12 × 500, dus ongeveer 208 kilometer privé rijden.
Hoe werkt de 500 km-grens bij een deel van het jaar?
Je rekent de privékilometers om naar een jaarbasis. De Belastingdienst geeft als voorbeeld: 100 kilometer privé in vijf maanden is op jaarbasis 12/5 × 100 = 240 kilometer, dus onder de 500 en geen bijtelling. Had je in die vijf maanden 250 kilometer privé gereden, dan is dat op jaarbasis 600 kilometer en betaal je bijtelling over de vijf maanden.
Ik heb twee auto's van de zaak. Hoeveel bijtelling betaal ik?
Je berekent het privégebruik per auto en telt de bedragen op. Rijd je met alle auto's samen op jaarbasis niet meer dan 500 kilometer privé, dan betaal je voor geen van beide bijtelling. Rijd je meer, dan geldt in beginsel voor elke auto die je privé kunt gebruiken bijtelling; bij een gezin met één rijbewijs kan de inspecteur de bijtelling beperken tot de auto's die redelijkerwijs privé worden gebruikt, maar dat is maatwerk.
Ik wissel halverwege het jaar van auto. Wat gebeurt er met de bijtelling?
Elke auto krijgt zijn eigen berekening voor de periode dat hij ter beschikking stond, met het eigen percentage en de eigen cataloguswaarde. De 500 kilometer geldt voor alle auto's samen op jaarbasis. Voorbeeld: januari tot en met juni een benzineauto van 30.000 euro (6/12 × 22% × 30.000 = 3.300), juli tot en met december een elektrische auto van 40.000 euro met eerste toelating 2026 (6/12 × (18% × 30.000 + 22% × 10.000) = 3.800). Samen 7.100 euro.
Kan ik de bijtelling stoppen halverwege het jaar?
Alleen als de auto niet meer ter beschikking staat: verkocht, ingeleverd bij de leasemaatschappij of aantoonbaar overgebracht naar privé (heretikettering, wat fiscale gevolgen heeft en niet zomaar kan). De sleutel thuis laten liggen is niet genoeg: de bijtelling gaat over het ter beschikking staan, niet over het gebruik. Vanaf de dag dat de auto weg is, stopt de bijtelling naar tijdsgelang.
Betaal ik bijtelling over de weken dat ik met vakantie ben of ziek thuis zit?
Ja, zolang de auto van de zaak ter beschikking blijft staan. De bijtelling is een vergoeding voor de mogelijkheid om privé te rijden, niet voor het werkelijke gebruik. Wie tijdens een lange ziekte of een sabbatical geen bijtelling wil, moet de auto daadwerkelijk inleveren, met een schriftelijke bevestiging en de kilometerstand. Neem je de auto van de zaak mee op vakantie, dan zijn dat privékilometers en zit je vrijwel altijd boven de 500.
Mijn autokosten zijn lager dan de bijtelling. Wat dan?
Voor ondernemers in de inkomstenbelasting geldt: de bijtelling kan niet hoger zijn dan de werkelijke autokosten van dat jaar. Zijn de totale autokosten (afschrijving, brandstof, verzekering, wegenbelasting, onderhoud) lager dan het bijtellingsbedrag, dan is de bijtelling gelijk aan die kosten en blijft er nul autokosten over om af te trekken. Dit speelt vooral bij oudere, afgeschreven auto's.
Welke datum telt voor het begin van de bijtelling: bestelling, levering of kenteken?
De dag waarop de auto aan jou ter beschikking staat, meestal de dag van tenaamstelling of aflevering. Het bijtellingspercentage wordt bepaald door de datum van eerste toelating en geldt 60 maanden vanaf de eerste dag van de maand daarna. Een tweedehands auto die je in 2026 op de zaak zet, houdt het percentage en de termijn die bij zijn eerste toelating horen.
Over deze pagina
Redactie & Content Team
De redactie van Vastlegg schrijft over administratie, facturatie en de Wkb voor ZZP'ers in de bouw. We controleren onze artikelen aan de hand van de bron zelf, zoals de Belastingdienst en de officiële Wkb-regelgeving.
Bronnen: Belastingdienst, Bijzondere situaties privégebruik auto (korter dan een jaar, meerdere of wisselende auto's, autokosten lager dan het privégebruik, bestelauto); Belastingdienst, Bijtelling privégebruik auto 2026 (percentages en 60 maanden); Belastingdienst, Handreiking privégebruik auto (loonheffingen); Wet inkomstenbelasting 2001 artikel 3.20 en Wet op de loonbelasting 1964 artikel 13bis (ter beschikking staan). Gecontroleerd op 20 september 2026.
Wisselen van auto? Dan wissel je ook van rittenregistratie
In Vastlegg houd je per auto de ritten bij, met kenteken en periode, zodat de 500 kilometer per auto en op jaarbasis klopt. Het jaaroverzicht exporteer je per auto voor de Belastingdienst. 14 dagen gratis.