Grijs kenteken en bijtelling: wanneer betaal je wel en niet
Een bestelauto met grijs kenteken is voor de meeste vakmensen de auto van de zaak. Het idee dat daar geen bijtelling op zit klopt half: de bijtelling geldt ook voor bestelauto's, maar er zijn vijf uitzonderingen die bij een bus vaak wél opgaan. Hier staat welke dat zijn, wat de verklaring uitsluitend zakelijk gebruik precies inhoudt, hoe de btw-correctie werkt en wat er sinds 2025 met de bpm is veranderd.
Snel Antwoord
Hoeveel bijtelling heeft een grijs kenteken?
Een bestelauto van de zaak krijgt dezelfde bijtelling als een personenauto: in 2026 is dat 22% van de cataloguswaarde per jaar, zodra je meer dan 500 kilometer privé rijdt. Je betaalt geen bijtelling als je onder een uitzondering valt: een sluitende rittenregistratie onder de 500 privékilometer, een verklaring uitsluitend zakelijk gebruik bestelauto (nul privékilometers, geen registratie nodig), een bus die alleen geschikt is voor goederenvervoer, een bus die buiten werktijd op het bedrijfsterrein blijft, of een schriftelijk verbod op privégebruik door de werkgever. Woon-werkverkeer telt voor de bijtelling als zakelijk.
Bron: Wet inkomstenbelasting 2001 artikel 3.20; Wet op de loonbelasting 1964 artikel 13bis
Wat is een grijs kenteken?
Een grijs kenteken is de fiscale naam voor een bestelauto: een voertuig dat bij de RDW als bedrijfsauto staat geregistreerd en dat voldoet aan de inrichtingseisen van de Belastingdienst. Die eisen gaan over de laadruimte: een minimale lengte en hoogte, een vaste wand tussen cabine en laadruimte en geen zitplaatsen of ramen in de laadruimte. De precieze maten verschillen per type (gesloten bus, pick-up, dubbele cabine) en staan bij de Belastingdienst onder "inrichtingseisen bestelauto". Voldoet je bus niet, dan is hij fiscaal een personenauto, met alle gevolgen voor bpm en mrb.
Het woord "grijs" komt van het vroegere grijze kentekenbewijs. De kentekenplaat is gewoon geel; het onderscheid zit in de registratie en de inrichting, niet in de kleur van de plaat.
Drie belastingen, drie regels
- Inkomstenbelasting of loonbelasting: de bijtelling voor privégebruik. Daar gaat deze pagina vooral over.
- Btw: aftrek van de btw op de bus en de kosten, met een correctie voor privégebruik.
- Bpm en motorrijtuigenbelasting: de aankoop- en wegenbelasting, waar ondernemers met een bestelauto aparte regels voor hebben.
Bijtelling bij een grijs kenteken: het tarief
Rijd je met een bestelauto van de zaak meer dan 500 kilometer per kalenderjaar privé, dan telt de Belastingdienst een percentage van de cataloguswaarde bij je inkomen op. In 2026 is dat 22%, hetzelfde als voor een personenauto op benzine of diesel. Voor een elektrische bestelauto geldt het percentage dat in dat jaar voor elektrische auto's geldt; dat staat op de pagina over bijtelling 2026. Een apart, lager tarief voor grijs kenteken bestaat niet.
De cataloguswaarde is de Nederlandse nieuwprijs inclusief btw en bpm, ook als je de bus tweedehands of zonder btw hebt gekocht. Voor een bestelauto die vóór 2025 als ondernemer zonder bpm is gekocht, geldt de catalogusprijs zoals die met bpm zou zijn geweest.
Rekenvoorbeeld: bus van 35.000 euro
Cataloguswaarde 35.000 euro, meer dan 500 privékilometer per jaar, geen uitzondering van toepassing. Bijtelling: 22% van 35.000 = 7.700 euro per jaar extra inkomen, ongeveer 642 euro per maand. Daarover betaal je belasting tegen je eigen tarief. Valt de bus onder een van de uitzondering hieronder, dan is de bijtelling nul en houd je die 7.700 euro buiten je inkomen. Reken het na met de bijtellingcalculator.
Vijf manieren om geen bijtelling te betalen
De bijtelling vervalt niet vanzelf omdat de bus een grijs kenteken heeft. Hij vervalt als je onder een van deze situaties valt. De eerste twee zijn voor ondernemers het meest gebruikt.
| Situatie | Voor wie | Privé rijden | Rittenregistratie |
|---|---|---|---|
| Minder dan 500 km privé per jaar | Ondernemer en werknemer | Tot 500 km per jaar | Verplicht en sluitend |
| Verklaring uitsluitend zakelijk gebruik bestelauto | Ondernemer en werknemer (via werkgever) | Nul kilometer | Niet nodig |
| Bus alleen geschikt voor goederenvervoer | Ondernemer en werknemer | Zonder gevolgen | Niet nodig |
| Bus blijft buiten werktijd op het bedrijfsterrein | Werknemer | Niet mogelijk | Niet nodig |
| Schriftelijk verbod op privégebruik, met controle | Werknemer | Verboden | Niet nodig, wel toezicht werkgever |
Een zesde variant is er voor bussen die door twee of meer werknemers doorlopend afwisselend worden gebruikt, zodat privégebruik per persoon niet is vast te stellen. Dan betaalt de werkgever een eindheffing van 300 euro per bestelauto per jaar in plaats van bijtelling per werknemer.
Één privérit te veel
De grens van 500 kilometer geldt per kalenderjaar en over het hele jaar. Kom je erboven, dan geldt de bijtelling over alle maanden dat je de bus ter beschikking had, niet alleen over de maand waarin je erboven ging. Een bus die je halverwege het jaar krijgt, heeft een evenredig lagere grens.
Verklaring uitsluitend zakelijk gebruik bestelauto
Dit is de route die de meeste zzp'ers en aannemers met een bus kiezen. Je verklaart bij de Belastingdienst dat je de bestelauto uitsluitend zakelijk gebruikt: geen enkele privékilometer. In ruil daarvoor vervalt de bijtelling én hoef je geen rittenregistratie bij te houden. Woon-werkverkeer telt hierbij als zakelijk, dus de bus mag gewoon mee naar huis.
- Aanvragen. Een ondernemer doet dat zelf via de Belastingdienst; een werknemer vult het formulier in en de werkgever dient het in.
- Vanaf de ingangsdatum geen privéritten. Boodschappen doen op de terugweg is privé.
- Intrekken voordat je toch privé gaat rijden, bijvoorbeeld bij een verhuizing of vakantie met de bus. Daarna geldt de gewone regel (bijtelling, of onder de 500 km met registratie).
- Controle. De Belastingdienst mag controleren, bijvoorbeeld langs de weg of op een camping. Wordt privégebruik geconstateerd, dan volgt een naheffing over het hele jaar en een boete.
Verwar deze verklaring niet met de verklaring geen privégebruik auto. Die is voor personenauto's (en mag ook voor een bus), staat maximaal 500 privékilometer toe en vraagt een sluitende rittenregistratie die je op verzoek laat zien. Die verklaring maak je op de pagina verklaring geen privégebruik.
Btw: aftrek en de correctie voor privégebruik
De btw op de aanschaf, de brandstof, het onderhoud en de reparaties van de bus trek je af voor zover je btw-belaste omzet hebt en de bus zakelijk gebruikt. Gebruik je de bus ook privé, dan maak je aan het einde van het jaar een btw-correctie in de laatste aangifte.
- Met kilometeradministratie: je corrigeert de btw naar rato van de privékilometers. Let op: voor de btw telt woon-werkverkeer als privé, anders dan bij de bijtelling.
- Zonder administratie: je gebruikt het forfait: 2,7% van de cataloguswaarde inclusief btw en bpm per jaar. Vanaf het vijfde jaar na het jaar van ingebruikname, of als je bij aankoop geen btw kon aftrekken (marge-bus), is het 1,5%.
- Verklaring uitsluitend zakelijk gebruik: die zegt voor de btw niets over woon-werkverkeer. Rijd je met zo'n verklaring elke dag naar huis, dan is er voor de btw wel privégebruik en dus een correctie.
Rekenvoorbeeld btw-correctie forfait
Bus met cataloguswaarde 35.000 euro inclusief btw en bpm, gekocht in 2026 met btw-aftrek, geen kilometeradministratie: correctie 2,7% van 35.000 = 945 euro btw die je in de laatste aangifte van het jaar terugbetaalt. Vanaf 2031 wordt dat 1,5% = 525 euro. Rijd je aantoonbaar weinig privé (inclusief woon-werk), dan is een kilometeradministratie vaak voordeliger dan het forfait.
Bpm en motorrijtuigenbelasting bij een grijs kenteken
Bpm. Tot en met 2024 betaalden ondernemers geen bpm op een nieuwe bestelauto (de ondernemersvrijstelling). Die vrijstelling is per 1 januari 2025 vervallen. Op een nieuwe bestelauto betaal je nu bpm op basis van de CO2-uitstoot, net als bij een personenauto. Een bus die vóór 2025 met vrijstelling is gekocht, houdt die vrijstelling zolang aan de voorwaarden wordt voldaan; verkoop je hem binnen vijf jaar aan een niet-ondernemer, dan kan een deel van de bpm alsnog verschuldigd zijn.
Motorrijtuigenbelasting. Het lagere ondernemerstarief voor bestelauto's bestaat nog. Voorwaarden: je bent ondernemer voor de btw, de bus voldoet aan de inrichtingseisen en je gebruikt hem meer dan bijkomstig zakelijk (meer dan 10% van de kilometers). Het tarief vraag je aan bij de Belastingdienst; het gaat niet vanzelf.
Rittenregistratie voor een bestelauto: wat je bijhoudt
Kies je voor de 500 kilometer-route, dan is de rittenregistratie je bewijs. Hij moet sluitend zijn: elke rit met datum, begin- en eindstand van de kilometerteller, adres van vertrek en aankomst, de gereden route als die afwijkt van de gebruikelijke, en de aanduiding zakelijk of privé. De kilometerstanden moeten aansluiten op de standen bij onderhoud en apk. Hoe je dat opzet en welke fouten tot afkeuring leiden staat bij rittenregistratie volgens de Belastingdienst; een formulier vind je bij het rittenregistratie formulier.
Zo doet Vastlegg het
In Vastlegg leg je elke rit vast met datum, kilometerstanden, adressen en het doel, en exporteer je het overzicht als bewijs voor de Belastingdienst. De gratis rittenregistratie app laat zien hoe dat werkt op je telefoon. Wie een verklaring uitsluitend zakelijk gebruik heeft, hoeft niets bij te houden, maar bewaart wel de verklaring en de bevestiging van de Belastingdienst.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bijtelling betaal je bij een grijs kenteken?
Dezelfde bijtelling als bij een personenauto: in 2026 is dat 22% van de cataloguswaarde (inclusief btw en bpm) per jaar, opgeteld bij je inkomen. Er is geen apart, lager percentage voor een bestelauto. Je betaalt de bijtelling alleen niet als je onder een van de uitzonderingen valt, bijvoorbeeld met een sluitende rittenregistratie onder de 500 privékilometer of met een verklaring uitsluitend zakelijk gebruik bestelauto.
Mag ik privé rijden met een grijs kenteken?
Ja, dat mag. Rijd je meer dan 500 kilometer per jaar privé, dan betaal je bijtelling, net als bij een gewone auto van de zaak. Heb je een verklaring uitsluitend zakelijk gebruik bestelauto afgegeven, dan mag je helemaal niet privé rijden, ook geen kilometer. Wil je toch privé rijden, trek de verklaring dan eerst in.
Telt woon-werkverkeer bij een bestelauto als privé?
Voor de bijtelling niet: woon-werkverkeer is zakelijk, dus je mag met de bestelauto naar huis zonder dat dit privékilometers oplevert. Voor de btw wel: bij de btw-correctie voor privégebruik telt woon-werkverkeer juist als privé. Twee belastingen, twee definities.
Wat is de verklaring uitsluitend zakelijk gebruik bestelauto?
Een verklaring aan de Belastingdienst dat je met de bestelauto geen enkele privékilometer rijdt. Daarmee vervalt de bijtelling en hoef je geen rittenregistratie bij te houden. Een werknemer vraagt hem aan via de werkgever, een ondernemer voor zichzelf. Wordt er toch privégebruik geconstateerd, dan volgt een naheffing met boete. Ga je privé rijden, trek de verklaring dan vooraf in.
Wat is het verschil met de verklaring geen privégebruik auto?
De verklaring geen privégebruik auto is voor een personenauto (en mag ook voor een bestelauto): je verklaart dat je op jaarbasis niet meer dan 500 kilometer privé rijdt en je moet dat met een rittenregistratie kunnen aantonen. De verklaring uitsluitend zakelijk gebruik bestelauto is strenger (nul privékilometers) maar vraagt geen rittenregistratie.
Wanneer heeft een bestelauto nooit bijtelling, ook zonder verklaring?
Als de bestelauto door aard of inrichting (nagenoeg) uitsluitend geschikt is voor goederenvervoer, bijvoorbeeld een bus met alleen een bestuurdersstoel en zonder bevestigingspunten voor een passagiersstoel. Dan geldt geen bijtelling, wat je er ook mee doet. De Belastingdienst beoordeelt dat per voertuig; een gewone bus met bijrijdersstoel voldoet er niet aan.
Kan ik de btw op een bestelauto volledig aftrekken?
De btw op aanschaf, brandstof, onderhoud en reparatie is aftrekbaar voor zover je de bestelauto zakelijk gebruikt en btw-belaste omzet hebt. Gebruik je hem ook privé (voor de btw hoort woon-werkverkeer daarbij), dan corrigeer je dat in de laatste btw-aangifte van het jaar: op basis van je kilometeradministratie, of forfaitair 2,7% van de cataloguswaarde inclusief btw en bpm (1,5% vanaf het vijfde jaar na het jaar van ingebruikname).
Betaal ik bpm en wegenbelasting op een grijs kenteken?
Bpm: sinds 1 januari 2025 is de vrijstelling voor ondernemers vervallen, dus op een nieuwe bestelauto betaal je bpm op basis van de CO2-uitstoot. Motorrijtuigenbelasting: het lagere ondernemerstarief voor bestelauto's bestaat nog; voorwaarde is dat je btw-ondernemer bent en de bestelauto meer dan bijkomstig (meer dan 10%) zakelijk gebruikt.
Moet ik een rittenregistratie bijhouden voor een bestelauto?
Alleen als je de bijtelling wilt voorkomen met de 500 kilometer-grens. Dan moet de registratie sluitend zijn: datum, begin- en eindstand, adres van vertrek en aankomst, route bij afwijking, en of de rit zakelijk of privé was. Met een verklaring uitsluitend zakelijk gebruik of een bus die alleen voor goederenvervoer geschikt is, hoeft het niet.
Over deze pagina
Redactie & Content Team
De redactie van Vastlegg schrijft over administratie, facturatie en de Wkb voor ZZP'ers in de bouw. We controleren onze artikelen aan de hand van de bron zelf, zoals de Belastingdienst en de officiële Wkb-regelgeving.
Bronnen: Belastingdienst, Bestelauto en bijtelling en Verklaring uitsluitend zakelijk gebruik bestelauto; Wet inkomstenbelasting 2001 artikel 3.20; Wet op de loonbelasting 1964 artikel 13bis; Wet op de omzetbelasting 1968 artikel 15 en het Besluit privégebruik auto (btw-correctie, forfait 2,7% en 1,5%); Wet op de belasting van personenauto's en motorrijwielen 1992 (vervallen ondernemersvrijstelling bestelauto per 1 januari 2025); Wet op de motorrijtuigenbelasting 1994 (ondernemerstarief bestelauto). Percentages gecontroleerd september 2026.
Ritten bijhouden zonder gedoe
Rijd je met je bus onder de 500 privékilometer, dan is de rittenregistratie je bewijs. In Vastlegg leg je elke rit vast met datum, kilometerstanden en adressen en exporteer je het overzicht voor de Belastingdienst. 14 dagen gratis, geen betaalgegevens nodig.