Bouwmelding en gereedmelding Wkb: termijnen, inhoud en wie wat doet
Twee meldingen bepalen onder de Wet kwaliteitsborging of je op tijd mag beginnen en of je klant op tijd de sleutel krijgt: de bouwmelding vooraf en de gereedmelding achteraf. Beide gaan via het Omgevingsloket, beide hebben een harde termijn en een vaste inhoud. Hier staat wat je wanneer indient, wie het doet en wat er gebeurt als het niet klopt.
Snel Antwoord
Wanneer doe je de bouwmelding en de gereedmelding?
De bouwmelding doe je uiterlijk vier weken voor de start van de bouw en niet eerder dan een jaar ervoor. De gereedmelding doe je ten minste twee weken voordat het bouwwerk in gebruik wordt genomen, met de verklaring van de kwaliteitsborger en het dossier bevoegd gezag. Beide via het Omgevingsloket. Tot twee weken na een volledige gereedmelding mag het gebouw niet worden gebruikt.
Bron: Besluit bouwwerken leefomgeving art. 2.18, 2.19 en 2.21; IPLO
Voor welke bouwwerken geldt dit?
Alleen voor nieuwbouw in gevolgklasse 1 (artikel 2.17 Bbl): grondgebonden woningen, woonboten en drijvende woningen, vakantiewoningen buiten een logiesgebouw, bedrijfsgebouwen van maximaal twee bouwlagen, kleine fiets- en voetgangersbruggen en bouwwerken die geen gebouw zijn tot 20 meter hoog. Vier situaties halen een bouwwerk uit gevolgklasse 1, ook al is het een gewone woning: een monument, een bouwwerk waarvoor een gebruiksmelding brandveilig gebruik nodig is, een gelijkwaardige maatregel voor brand- of constructieve veiligheid, en een vergunningplichtige milieubelastende activiteit. Vergunningvrije bouwwerken hebben geen bouwmelding nodig.
Verbouw valt er niet onder. De minister heeft de tweede stap van de Wkb, verbouw en onderhoud, voor onbepaalde tijd uitgesteld. Bij een dakkapel, uitbouw of complete renovatie doe je dus geen bouwmelding en geen gereedmelding. Wat wel blijft, voor elke aannemingsovereenkomst sinds 2024, is het consumentendossier bij oplevering.
Twijfel je?
De Wkb-check in Vastlegg stelt precies deze vragen (soort werk, type bouwwerk, bouwlagen, de vier uitzonderingen) en zegt met de wetsartikelen erbij of je onder de Wkb valt. Lees ook wat de Wkb is.
De bouwmelding: uiterlijk vier weken voor de start
Artikel 2.18 Bbl zegt: je mag niet beginnen met bouwen zonder bouwmelding, en de melding moet ten minste vier weken voor de start zijn gedaan. Te vroeg kan ook niet: een bouwmelding die meer dan een jaar voor de start is gedaan, telt niet meer. In die vier weken kijkt de gemeente of de melding compleet is en of het bouwwerk inderdaad in gevolgklasse 1 valt. Hoor je niets, dan mag je na vier weken starten. Ontbreekt er iets, dan geldt de melding als niet gedaan en begint de termijn opnieuw zodra je het aanvult.
Wat er in de bouwmelding moet staan, regelt artikel 2.19 Bbl. Het zijn zeven onderdelen:
- Naam, adres en telefoonnummer van degene die bouwt.
- E-mailadres.
- Adres, kadastrale aanduiding of coördinaten van de locatie.
- Beschrijving van de bouwactiviteit, inclusief de gebruiksfunctie.
- Naam van de kwaliteitsborger en het instrument voor kwaliteitsborging.
- De risicobeoordeling.
- Het borgingsplan.
De eerste vijf punten heb je zelf. De risicobeoordeling en het borgingsplan maakt de kwaliteitsborger met zijn toegelaten instrument, op basis van jouw tekeningen en jouw manier van werken. Daarom moet de kwaliteitsborger ruim voor de bouwmelding aan boord zijn: zonder borgingsplan geen complete melding, zonder complete melding geen start.
Reken terug vanaf je startdatum
Wil je op maandag 2 november beginnen, dan moet de bouwmelding uiterlijk maandag 5 oktober compleet binnen zijn. Dat betekent dat de kwaliteitsborger zijn borgingsplan begin oktober af moet hebben, dus dat je hem in september de definitieve tekeningen geeft. Bouwmelding vergeten en pas op 20 oktober gedaan? Dan mag je pas 17 november starten. Vastlegg rekent de uiterste datum uit vanaf de startdatum in je project en zet hem in het dossier.
Naast de bouwmelding doe je twee kleine meldingen: de melding van de daadwerkelijke start (ten minste twee werkdagen voor je begint, artikel 2.20 Bbl) en bij afwijkingen tijdens de bouw een wijziging van de bouwmelding, bijvoorbeeld een andere kwaliteitsborger of een gewijzigd borgingsplan. Ook die gaan via het Omgevingsloket.
De gereedmelding: uiterlijk twee weken voor ingebruikname
Artikel 2.21 Bbl regelt het einde: je mag het bouwwerk pas in gebruik nemen (of laten nemen) als ten minste twee weken daarvoor een gereedmelding is gedaan bij de gemeente. Bij die melding hoort het dossier bevoegd gezag, met de verklaring van de kwaliteitsborger als belangrijkste stuk. De gemeente controleert of het dossier compleet is; de bouwtechnische toets heeft de kwaliteitsborger al gedaan. Is het dossier niet compleet, dan is er geen geldige gereedmelding en blijft het gebruiksverbod gelden.
Het dossier bevoegd gezag bestaat uit negen onderdelen:
- Naam, adres en telefoonnummer van de melder.
- Adres, kadastrale aanduiding of coördinaten van de locatie.
- Dagtekening.
- De verklaring van de kwaliteitsborger dat het bouwwerk naar zijn oordeel aan de regels van het Bbl voldoet.
- Informatie over de maatregelen uit het borgingsplan: wat is gecontroleerd, wat is gedaan.
- Gebruiksfuncties, verblijfsgebieden, ruimten, afmetingen en bezetting van het gebouwde werk.
- Gegevens over de bouwconstructie, luchtverversing, energiezuinigheid (BENG) en milieuprestatie (MPG) zoals gerealiseerd.
- Gegevens over brandveiligheid: compartimentering, rookmelders, brandwerende doorvoeren, vluchtroutes.
- Onderbouwing van gelijkwaardige maatregelen, als die zijn toegepast.
Punt 4 is de flessenhals. De kwaliteitsborger geeft zijn verklaring pas als hij alle keuringen uit het borgingsplan heeft kunnen doen en het bewijs heeft gezien: de foto's van de wapening voor het storten, de isolatie voor het dichtzetten, de kimband voor het tegelen. Wat hij niet heeft gezien, kan hij niet verklaren. Daarom bouw je het bewijs op tijdens de bouw, niet achteraf.
Zo ziet de planning eruit bij een woning die op 15 december wordt opgeleverd
| Omschrijving | Aantal | Bedrag excl. btw |
|---|---|---|
| Definitieve tekeningen naar kwaliteitsborger | uiterlijk | 1 september |
| Bouwmelding compleet ingediend (4 weken voor start) | uiterlijk | 5 oktober |
| Start bouw | 2 november | |
| Laatste keuring kwaliteitsborger en verklaring | uiterlijk | 28 november |
| Gereedmelding met dossier bevoegd gezag (2 weken voor ingebruikname) | uiterlijk | 1 december |
| Oplevering aan de klant, sleutel en ingebruikname | 15 december |
Schuift de oplevering een week op, dan schuift de gereedmelding mee. Schuift de verklaring van de kwaliteitsborger op, dan schuift alles op.
Wie doet wat: aannemer, opdrachtgever, kwaliteitsborger
De wet richt zich tot degene die bouwt, meestal de opdrachtgever als initiatiefnemer. In de praktijk verdeelt het zich zo:
- Opdrachtgever: is formeel de melder, kiest (vaak op advies van de aannemer) de kwaliteitsborger en tekent voor de meldingen in het Omgevingsloket, of machtigt de aannemer.
- Aannemer: levert de gegevens, de planning en tijdens de bouw het bewijs (foto's, keuringen, documenten), en bewaakt de termijnen omdat zijn planning ervan afhangt. Doet vaak de meldingen namens de opdrachtgever.
- Kwaliteitsborger: maakt de risicobeoordeling en het borgingsplan, keurt tijdens de bouw en geeft aan het eind de verklaring. Zonder verklaring geen gereedmelding.
- Gemeente (bevoegd gezag): controleert de meldingen op volledigheid en handhaaft bij bouwen zonder melding of gebruik zonder gereedmelding.
Leg in de aannemingsovereenkomst vast wie de meldingen doet en wie wat aanlevert. Dat voorkomt dat iedereen denkt dat de ander het gedaan heeft.
Wat gaat er in de praktijk mis
- Kwaliteitsborger te laat ingeschakeld. Geen borgingsplan, dus geen complete bouwmelding, dus vier weken vertraging.
- Bewijs achteraf verzamelen. De wapening zit al onder het beton, de isolatie achter de gipsplaat. De kwaliteitsborger kan niet verklaren wat hij niet heeft gezien, en de gereedmelding stokt.
- Gereedmelding te laat. De klant wil op de 15e verhuizen, de melding gaat op de 10e de deur uit, en het gebouw mag pas op de 24e in gebruik.
- Verkeerde aanname over gevolgklasse 1. Een monument of een gebouw met gebruiksmelding valt erbuiten; dan loopt het via een omgevingsvergunning en gelden andere termijnen.
Zo doet Vastlegg het
Bij de Wkb-check in het project rekent de app de uiterste data uit, houdt de zeven onderdelen van artikel 2.19 bij, laat je de bouwmelding afvinken met datum en deelt met de kwaliteitsborger een alleen-lezen portaal met foto's per categorie, checklists en het risicoregister. Bij de gereedmelding exporteer je het dossier bevoegd gezag als pdf of zip, ingedeeld op de negen onderdelen, met per onderdeel de status. Vastlegg is geen toegelaten instrument en geen kwaliteitsborger; de meldingen doe je zelf in het Omgevingsloket. Zie Wkb software en projectbeheer bouw.
Veelgestelde vragen
Wat is een bouwmelding?
De bouwmelding is de melding aan de gemeente dat je een bouwwerk in gevolgklasse 1 gaat bouwen onder kwaliteitsborging. Je doet hem via het Omgevingsloket, uiterlijk vier weken voor de start van de bouw en niet eerder dan een jaar ervoor. In de melding staan wie er bouwt, waar, wat, welke kwaliteitsborger en welk instrument, plus de risicobeoordeling en het borgingsplan (artikel 2.18 en 2.19 Besluit bouwwerken leefomgeving).
Wat is een gereedmelding?
De gereedmelding is de melding aan de gemeente dat het bouwwerk klaar is en in gebruik wordt genomen. Je doet hem uiterlijk twee weken voor de ingebruikname, met het dossier bevoegd gezag erbij: de verklaring van de kwaliteitsborger en de gegevens over het gebouwde werk (artikel 2.21 Bbl). Tot twee weken na een volledige gereedmelding geldt een gebruiksverbod.
Wie doet de bouwmelding: de aannemer of de opdrachtgever?
De wet legt de melding bij de initiatiefnemer, meestal de opdrachtgever. In de praktijk doet de aannemer of de kwaliteitsborger hem namens de opdrachtgever, want die heeft de gegevens. Spreek in het contract af wie het doet en wie de stukken aanlevert, en leg in je project vast wanneer het gebeurd is.
Wanneer moet de bouwmelding gedaan zijn?
Uiterlijk vier weken voor je begint met bouwen. Meld je later, dan mag je pas vier weken na de melding starten. De gemeente heeft die vier weken om te controleren of de melding compleet is en of het bouwwerk echt in gevolgklasse 1 valt.
Wanneer moet de gereedmelding gedaan zijn?
Ten minste twee weken voor het bouwwerk in gebruik wordt genomen. Is het dossier niet compleet, dan telt de melding niet en schuift de datum op. Reken dus terug vanaf de opleverdatum en zorg dat de verklaring van de kwaliteitsborger op tijd binnen is.
Wat controleert de gemeente bij de gereedmelding?
Of het dossier compleet is en of de verklaring van de kwaliteitsborger erbij zit. De gemeente toetst de bouwtechnische regels niet meer zelf; dat heeft de kwaliteitsborger gedaan. Ontbreekt er iets, dan krijg je bericht en mag het gebouw nog niet in gebruik.
Wat gebeurt er als ik zonder bouwmelding bouw?
Dan bouw je zonder de vereiste melding en kan de gemeente handhaven: het werk stilleggen en een dwangsom opleggen. Ook krijg je aan het eind geen verklaring van een kwaliteitsborger, en zonder die verklaring kan er geen gereedmelding worden gedaan en mag het gebouw niet in gebruik.
Geldt de bouwmelding ook bij een verbouwing?
Nee. Verbouw valt op dit moment niet onder de Wkb; die stap is voor onbepaalde tijd uitgesteld. Bij een verbouwing volg je de gewone regels: vergunningvrij, of een omgevingsvergunning via de gemeente. Het consumentendossier bij oplevering blijft wel verplicht, ook bij verbouw.
Is de gereedmelding hetzelfde als de oplevering?
Nee. De oplevering is het moment tussen jou en je klant: samen doorlopen, herstelpunten noteren, tekenen. De gereedmelding is de melding aan de gemeente met het dossier bevoegd gezag. Meestal ligt de gereedmelding vlak voor of rond de oplevering, want het gebouw mag pas twee weken na een volledige gereedmelding in gebruik.
Kan de gereedmelding in fasen?
Bij één bouwwerk doe je één gereedmelding. Bij een project met meerdere bouwwerken, bijvoorbeeld een rij woningen, doe je per bouwwerk of per fase een gereedmelding zodra dat deel klaar is en de kwaliteitsborger ervoor heeft verklaard. Overleg dat vooraf met de kwaliteitsborger en de gemeente.
Hoe houdt Vastlegg de termijnen bij?
Bij het aanmaken van een project doe je de Wkb-check. Valt het werk in gevolgklasse 1, dan rekent Vastlegg vanaf je startdatum de uiterste datum voor de bouwmelding uit en vanaf de opleverdatum de uiterste datum voor de gereedmelding, en houdt de checklist van artikel 2.19 bij. Je vinkt de bouwmelding af met de datum. De melding zelf doe je in het Omgevingsloket.
Over deze pagina
Redactie & Content Team
De redactie van Vastlegg schrijft over administratie, facturatie en de Wkb voor ZZP'ers in de bouw. We controleren onze artikelen aan de hand van de bron zelf, zoals de Belastingdienst en de officiële Wkb-regelgeving.
Bronnen: Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) artikel 2.17, 2.18, 2.19 en 2.21; Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Bouwmelding en gereedmelding bij de technische bouwactiviteit; Helpcentrum Omgevingsloket, Overzicht van wat u moet indienen bij een bouwmelding; Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, in werking sinds 1 januari 2024.
Termijnen die je niet hoeft te onthouden
Vastlegg rekent de uiterste datum voor de bouwmelding en de gereedmelding uit vanaf je planning, houdt de checklist van artikel 2.19 bij en maakt het dossier bevoegd gezag uit je project. 14 dagen gratis.