Wat zijn algemene voorwaarden?
Algemene voorwaarden zijn de standaardafspraken die u bij elke opdracht opnieuw gebruikt en die niet gaan over de kern van de deal, dus niet over de prijs of over welk werk u precies doet. Alles daaromheen staat er wel in: uw betaaltermijn, hoe u meerwerk afhandelt, waarvoor u wel en niet aansprakelijk bent, hoe u oplevert en welke garantie u geeft. In de bouw worden ze ook wel leveringsvoorwaarden bouw genoemd. Het idee erachter is simpel: u wilt die afspraken niet bij elke klus opnieuw bedenken en uittypen.
Voor een aannemer, timmerman, installateur of schilder zijn ze in de praktijk vooral een ruziepreventiemiddel. De meeste conflicten in de bouw gaan niet over vakwerk maar over verwachtingen: de klant dacht dat het afvoeren van puin erbij zat, of dat die extra deur wel even meegenomen werd. Goede voorwaarden en scherpe uitsluitingen op de offertezetten dat vooraf recht, toen het nog een gesprek was en nog geen discussie.
Kort gezegd
De offerte zegt wat u doet en wat het kost. De algemene voorwaarden zeggen onder welke spelregels u het doet. Samen vormen ze de afspraak.
Zijn ze verplicht?
Nee. U mag prima werken zonder algemene voorwaarden. Dan valt u terug op de wet en op wat u verder met de klant hebt afgesproken, mondeling of per mail. Dat kan lang goed gaan. Het gaat mis op het moment dat er iets misgaat, want dan blijkt er niets vastgelegd over wie wat betaalt. Zeker als zzp'er in de bouw, waar u zelf de hele klus draagt, is het de moeite waard om dit één keer goed te regelen.
Wanneer gelden uw algemene voorwaarden?
Hier gaat het in de praktijk het vaakst fout. Een set voorwaarden hebben is niet genoeg. Er zijn grofweg twee dingen nodig. Ten eerste moet u ze van toepassing verklaren, dus in de offerte of opdrachtbevestiging zeggen dat ze gelden. Ten tweede moet de klant er redelijkerwijs kennis van hebben kunnen nemen, en wel vóór of uiterlijk bij het sluiten van de overeenkomst. Dat tweede heet de terhandstelling of informatieplicht.
Praktisch betekent dat: de tekst moet mee met de offerte. Als de klant tekent en de voorwaarden pas daarna te zien krijgt, kan hij de bedingen erin laten vernietigen en staat u alsnog met lege handen. Een verwijzing onderaan uw factuur, dus achteraf, is per definitie te laat. De opdracht was op dat moment allang gesloten.
De klassieker
"Op al onze werkzaamheden zijn onze algemene voorwaarden van toepassing" onderaan de factuur. Dat is de meest gemaakte fout in de bouw. Op dat moment is de overeenkomst al gesloten, dus de klant heeft er nooit kennis van kunnen nemen op het moment dat het telde.
Moet ik ze deponeren bij de KvK?
U kunt uw voorwaarden deponeren bij de Kamer van Koophandel, maar dat is geen verplichting. Belangrijker: deponeren vervangt de terhandstelling niet. Alleen deponeren en er in uw offerte naar verwijzen is doorgaans onvoldoende. De klant moet de tekst zelf hebben gehad. Deponeren is vooral een manier om vast te leggen welke versie op welk moment gold, wat handig kan zijn als u uw voorwaarden weleens aanpast.
Battle of forms: wiens voorwaarden gelden?
Werkt u als onderaannemer voor een hoofdaannemer, dan verklaart die vaak zijn eigen inkoopvoorwaarden van toepassing terwijl u dat met uw eigen set doet. Dat heet de battle of forms. De hoofdregel is dat de voorwaarden gelden van de partij die er als eerste naar verwees, tenzij de andere partij die set uitdrukkelijk van de hand wijst. Uitdrukkelijk betekent echt uitdrukkelijk: in uw eigen voorwaarden zetten dat u die van anderen afwijst, telt volgens de rechtspraak niet als zo'n afwijzing. Wilt u zeker weten welke set geldt, spreek dat dan expliciet en schriftelijk af voordat u begint.
Wat hoort er in de algemene voorwaarden van een bouwbedrijf?
Hieronder de onderwerpen die in een set voor een aannemersbedrijf of een zzp'er in de bouw eigenlijk niet mogen ontbreken, met per onderwerp waarom het ertoe doet.
| Onderwerp | Waarom het ertoe doet |
|---|---|
| Toepasselijkheid | Zegt op welke offertes, opdrachten en facturen uw voorwaarden gelden en dat afwijkingen schriftelijk moeten. |
| Offerte en geldigheid | Legt vast hoe lang uw prijs staat en dat een offerte vrijblijvend is tot de klant tekent. |
| Wat is inbegrepen | Voorkomt dat de klant aanneemt dat sloopwerk, afvoer of steiger stilzwijgend bij de prijs zit. |
| Uitsluitingen | Het belangrijkste onderdeel in de bouw. Benoem zwart op wit wat er niet bij zit. |
| Meerwerk | Regelt dat extra werk vooraf wordt afgestemd en apart wordt gefactureerd, zodat u niet achteraf hoeft te onderhandelen. |
| Betaling en termijnen | Bepaalt uw betaaltermijn, eventuele termijnbetalingen en wat er gebeurt bij te laat betalen. |
| Oplevering en restpunten | Legt vast hoe u oplevert, hoe restpunten worden genoteerd en wanneer het werk als aanvaard geldt. |
| Garantie | Zegt waarop u garantie geeft, hoe lang, en wat er buiten valt zoals slijtage of verkeerd gebruik. |
| Aansprakelijkheid | Begrenst waarvoor u aansprakelijk bent. Stem dit af op uw verzekering, anders belooft u iets wat niet gedekt is. |
| Overmacht en weer | Voorkomt boetes of discussie als vorst, storm of een niet leverbare materiaalpartij het werk stillegt. |
| Eigendomsvoorbehoud | Regelt dat geleverde materialen van u blijven tot ze betaald zijn. |
| Opschorting en annulering | Zegt wat er gebeurt als de klant niet betaalt of de opdracht halverwege stopt. |
| Klachten | Geeft een redelijke termijn en een vorm waarin de klant gebreken meldt, zodat u kunt herstellen. |
| Toepasselijk recht en geschillen | Wijst aan welk recht geldt en waar een geschil wordt behandeld. |
Twee onderwerpen verdienen extra aandacht. Meerwerk is in de bouw de grootste bron van gedoe. Spreek af dat extra werk vooraf wordt afgestemd en apart wordt gefactureerd, en houd u daar ook aan: even een muurtje meepakken zonder het te melden, en het vervolgens wel factureren, is precies hoe facturen blijven liggen. Bij aansprakelijkheid is de valkuil andersom. Mensen kopiëren een strenge beperkingsclausule uit een voorbeeldset zonder te kijken wat hun eigen aansprakelijkheidsverzekering dekt. Stem die twee op elkaar af, want een belofte die uw verzekeraar niet dekt komt uiteindelijk bij u terecht.
Voorbeeld-uitsluitingen voor de bouw
Dit is voor de meeste bouwbedrijven het waardevolste stuk. Uitsluitingen zeggen wat er níét bij de prijs zit. Ze horen niet weggestopt in artikel 14 van een pdf die niemand leest, maar zichtbaar onderaan de offerte, in gewone taal. Hieronder een set voorbeeldteksten die u letterlijk kunt overnemen en aanpassen aan uw vak.
Voorwaarden / uitsluitingen bij deze offerte
- Prijzen zijn exclusief hak- en breekwerk, tenzij uitdrukkelijk vermeld in de offerte.
- Steiger, hoogwerker en overige hulpmiddelen zijn niet inbegrepen.
- Afvoer en stort van bouw- en sloopafval zijn niet inbegrepen.
- Parkeerkosten, vergunningen en leges zijn niet inbegrepen en worden doorbelast tegen kostprijs.
- De prijs is gebaseerd op een vrij toegankelijke en lege werkplek en op ononderbroken uitvoering tijdens normale werktijden.
- De prijs gaat uit van een aanwezige en bruikbare aansluiting voor water en 230V stroom op de werkplek.
- Meerwerk wordt vooraf schriftelijk afgestemd en apart gefactureerd.
- Verborgen gebreken die pas na het openen van vloer, wand of plafond zichtbaar worden, vallen buiten deze prijs.
- Herstel van behang-, stuc- en schilderwerk rondom de uitgevoerde werkzaamheden is niet inbegrepen.
- De offerte gaat uit van de op de offertedatum geldende materiaalprijzen.
Werkt u als schilder, dan liggen de uitsluitingen weer net anders: houtrotherstel, voorbehandeling van ondergrond die slechter blijkt dan bij de opname zichtbaar was, of schilderen bij temperaturen waarbij de verf niet goed uithardt. Een installateur sluit vaak het aanpassen van de bestaande meterkast uit. Pak de laatste drie klussen waar u geld op verloor, kijk waarom, en maak daar uw eigen regels van. Dat is een betere lijst dan welk algemeen voorbeeld ook.
Houd het leesbaar
Een uitsluiting die de klant niet begrijpt, werkt niet. Niet omdat het juridisch niet klopt, maar omdat de klant zich overvallen voelt en dan alsnog gaat steggelen. Vijf duidelijke regels op de offerte doen meer dan vijf pagina's in een bijlage.
Algemene voorwaarden opstellen: zelf of een branche-set?
Er zijn ruwweg drie routes voor het opstellen van algemene voorwaarden voor een bouwbedrijf.
1. Een set van uw brancheorganisatie
Veel brancheverenigingen in de bouw en installatietechniek hebben eigen voorwaarden die leden mogen gebruiken. Voordeel: ze zijn geschreven voor uw vak en met consumentenorganisaties afgestemd, wat de kans op onredelijk bezwarende bedingen verkleint. Nadeel: u zit vast aan hun keuzes en meestal aan het lidmaatschap. Controleer altijd bij de vereniging zelf welke set actueel is en of u die mag voeren.
2. Een jurist laten schrijven
Eenmalige kosten, maar dan hebt u een set die past bij uw werk, uw risico's en uw verzekering. Doet u grotere klussen of werkt u structureel in onderaanneming, dan verdient dit zich meestal terug bij het eerste geschil dat u er niet mee krijgt.
3. Zelf opstellen vanuit een voorbeeld
Prima startpunt, vooral als beginnende zzp'er. Maar begrijp wat u kopieert. Een voorbeeldset is een startpunt, geen garantie: als er een beding in staat dat bij uw klant niet standhoudt, is dat uw probleem en niet dat van de website waar u het vandaan hebt.
En de UAV?
In de bouw komt u standaardsets tegen zoals de UAV, de Uniforme Administratieve Voorwaarden. Dat zijn geen voorwaarden van uw bedrijf: het zijn breed gebruikte standaardregelingen voor de uitvoering van werken die partijen in een aannemingsovereenkomst van toepassing kunnen verklaren. U komt ze vooral tegen bij grotere en professionele opdrachtgevers. Voor een verbouwing bij een particulier zijn ze meestal veel te zwaar. Krijgt u een contract waarin zo'n set van toepassing wordt verklaard, lees dan wat u tekent of laat het lezen, want dan gelden die regels en niet uw eigen voorwaarden.
Juridische valkuilen om te kennen
Onredelijk bezwarende bedingen
U mag in uw voorwaarden niet alles regelen wat u wilt. Bedingen die de wederpartij onredelijk benadelen kunnen worden vernietigd. Dan valt dat ene artikel weg en kunt u er geen beroep meer op doen, terwijl de rest van de overeenkomst blijft staan. Bij consumenten wordt strenger getoetst: daarvoor bestaan een zwarte lijstmet bedingen die als onredelijk bezwarend gelden en een grijze lijst met bedingen die vermoed worden dat te zijn, waarbij u dan mag proberen aan te tonen dat het in uw geval wel redelijk is. Werkt u voor particulieren, dan is dit precies de reden om niet blind een keiharde set van internet te plukken.
Consument of zakelijke klant
Het maakt uit voor wie u werkt. Een particulier die zijn keuken laat verbouwen geniet meer bescherming dan een hoofdaannemer of een projectontwikkelaar. Werkt u voor beide groepen, dan is het niet gek om twee sets te voeren, of één set met een apart hoofdstuk voor consumenten. Laat dat wel even nakijken.
Voorwaarden die u zelf niet naleeft
Staat er dat meerwerk vooraf schriftelijk wordt afgestemd, maar doet u het altijd mondeling en factureert u het achteraf? Dan verzwakt u uw eigen positie. Voorwaarden werken alleen als uw werkwijze erop aansluit. Dat is meteen het beste argument om ze kort en realistisch te houden.
Disclaimer
Dit artikel geeft algemene informatie en is uitdrukkelijk geen juridisch advies. Wij zijn geen juristen. De regels rond algemene voorwaarden zijn afhankelijk van uw situatie en van wie uw klant is, en de uitleg ervan verandert met de rechtspraak. Laat uw voorwaarden bij twijfel opstellen of toetsen door een jurist of uw brancheorganisatie.
Zet uw voorwaarden op de offerte, niet op de factuur
Alles op deze pagina komt neer op één praktische handeling: zorg dat uw voorwaarden en uitsluitingen bij de klant zijn vóórdat hij tekent. Dan hebt u de terhandstelling gedaan en staat u sterk. Doet u het achteraf, dan hebt u een mooie tekst en verder niets.
In Vastlegg zit daarvoor een vrij invulbaar veld Voorwaarden / Uitsluitingen op de offerte. Wat u daarin typt, komt onderaan de offerte te staan: zowel in de pdf als op de online offerte die de klant digitaal ondertekent. De klant ziet uw uitsluitingen dus letterlijk boven de handtekening. Typt u elke keer hetzelfde? Sla uw standaardtekst dan één keer op onder Offerte-instellingen bij Standaard Voorwaarden / Uitsluitingen. Die wordt dan automatisch ingevuld op elke nieuwe offerte, en u kunt hem per offerte nog aanpassen als een klus afwijkt.
Zo werkt het in de praktijk
- 1
Zet uw standaardtekst één keer klaar
Onder Offerte-instellingen, bij Standaard Voorwaarden / Uitsluitingen.
- 2
Maak uw offerte
Het veld is al ingevuld. Klus wijkt af? Pas de tekst gewoon aan voor deze offerte.
- 3
Klant tekent met uw voorwaarden in beeld
Uw uitsluitingen staan onderaan de offerte die hij digitaal ondertekent.
Hebt u een uitgebreide juridische set van uw brancheorganisatie of jurist? Gebruik het veld dan voor de kernpunten en uitsluitingen die voor déze klus tellen, en stuur de volledige set als bijlage mee bij de offerte. Zo leest de klant wat hij moet weten en hebt u de rest ook overhandigd. Meer over wat u verder op een offerte zet, leest u bij een offerte vrijblijvend uitbrengen en in ons offerte sjabloon.
Veelgestelde vragen
Wat zijn algemene voorwaarden bouw?
Algemene voorwaarden zijn de standaardafspraken die u bij elke opdracht gebruikt en die niet over de prijs of het werk zelf gaan: betaaltermijn, meerwerk, aansprakelijkheid, oplevering, garantie en overmacht. In de bouw staan daar meestal ook de uitsluitingen bij, zoals hak- en breekwerk of steiger.
Hoe stel ik algemene voorwaarden op voor een bouwbedrijf?
U kunt zelf een set opstellen, een set van uw brancheorganisatie overnemen of ze door een jurist laten schrijven. Begin bij de onderwerpen die in uw praktijk misgaan: meerwerk, betaling, uitsluitingen en oplevering. Zorg daarna dat de klant ze vóór of bij het tekenen krijgt, anders gelden ze niet.
Zijn algemene voorwaarden voor een zzp'er in de bouw verplicht?
Nee, algemene voorwaarden zijn niet verplicht. Zonder voorwaarden vallen uw opdrachten terug op de wet en op wat u verder hebt afgesproken. Voor een zzp'er in de bouw zijn ze vooral handig om discussie over meerwerk, uitsluitingen en betaling te voorkomen.
Wanneer gelden mijn algemene voorwaarden?
Ze gelden als u ze van toepassing verklaart én de klant er redelijkerwijs kennis van heeft kunnen nemen vóór of bij het sluiten van de overeenkomst. Dat heet de terhandstelling. Een verwijzing die pas op de factuur achteraf staat, is te laat.
Moet ik mijn algemene voorwaarden deponeren bij de KvK?
Deponeren bij de Kamer van Koophandel mag, maar het is geen verplichting en het is geen vervanging van de terhandstelling. Alleen deponeren en er in de offerte naar verwijzen is doorgaans onvoldoende als de klant de tekst niet ook echt heeft gekregen.
Wat is een voorbeeld van algemene voorwaarden voor zzp in de bouw?
Een bruikbare set voor zzp in de bouw regelt in elk geval: geldigheid van de offerte, wat wel en niet is inbegrepen, meerwerk vooraf schriftelijk, betaaltermijn en termijnen, oplevering en restpunten, garantie, aansprakelijkheid, overmacht bij weer en eigendomsvoorbehoud. Zie de checklist en voorbeeldteksten op deze pagina.
Wat zijn onredelijk bezwarende bedingen?
Bedingen die de wederpartij onredelijk benadelen kunnen worden vernietigd, waardoor u er geen beroep meer op doet. Bij consumenten toetst de rechter strenger: daar bestaan een zwarte lijst met bedingen die als onredelijk bezwarend gelden en een grijze lijst met bedingen die vermoed worden dat te zijn.
Wiens algemene voorwaarden gelden als beide partijen ze gebruiken?
Dat is de battle of forms. Als beide partijen naar hun eigen voorwaarden verwijzen, geldt in beginsel de set van de partij die er als eerste naar verwees, tenzij de andere partij die uitdrukkelijk van de hand wijst. Leg bij twijfel expliciet vast welke set van toepassing is.
Verder lezen
In de kennisbank vindt u meer praktische uitleg over offertes, facturen en administratie voor de bouw.